Veel Nederlanders rijden voor een vakantie direct door naar Zuid-Duitsland of Oostenrijk. Zonde, want op slechts een paar uur rijden van Nederland ligt een van de meest verrassende regio’s van Duitsland: Brandenburg.
Deze voormalige DDR-regio heeft zichzelf de afgelopen decennia volledig opnieuw uitgevonden. Waar vroeger enorme bruinkoolmijnen het landschap bepaalden, vind je tegenwoordig uitgestrekte meren, natuurgebieden, wijngaarden en recreatiegebieden. Ik was eerlijk gezegd behoorlijk verrast hoe indrukwekkend deze transformatie is geweest.
Tijdens mijn reis ontdekte ik een regio vol contrasten. Het idyllische Spreewald, dat mij regelmatig deed denken aan Giethoorn, de futuristische F60-mijninstallatie waar je letterlijk over een voormalige bruinkoolmachine kunt wandelen, en het prachtige Lausitzer Seenland, waar gigantische mijnkraters zijn veranderd in helderblauwe recreatiemeren.
Ben je op zoek naar een minder bekende bestemming in Duitsland waar natuur, geschiedenis, cultuur en avontuur samenkomen? Dan is Brandenburg absoluut een regio die je op je bucketlist wilt zetten.
Waarom Brandenburg zo bijzonder is
Brandenburg ligt rondom Berlijn en was jarenlang onderdeel van de voormalige DDR. Na de Duitse hereniging veranderde de regio ingrijpend. Oude industriegebieden maakten plaats voor natuur, recreatie en toerisme.
Juist die combinatie maakt Brandenburg zo interessant. Je vindt er historische steden, UNESCO-natuurgebieden, kastelen, wijngaarden én indrukwekkende overblijfselen van de bruinkoolindustrie.
Tijdens mijn reis werd vooral duidelijk hoeveel aandacht er is besteed aan duurzaamheid en natuurontwikkeling. Waar ooit enorme graafmachines werkten, varen nu zeilboten en zwemmen mensen in helderblauwe meren.
Wat te doen in Brandenburg? 10 bijzondere bezienswaardigheden
1. Vaar door het sprookjesachtige Spreewald
Voor mij was het Spreewald zonder twijfel één van de hoogtepunten.
Dit UNESCO-biosfeerreservaat bestaat uit honderden kilometers natuurlijke waterwegen die dwars door bossen, weilanden en kleine dorpjes lopen. Je verkent het gebied met een traditionele houten punter.
Tijdens de boottocht vaar je door een landschap dat mij regelmatig deed denken aan Giethoorn, maar dan veel groter, rustiger en natuurlijker.
Onderweg kom je langs authentieke houten huizen, bruggetjes en eeuwenoude boerderijen.
Tip: vertrek vanuit Lübbenau, de bekendste toegangspoort van het Spreewald.
2. Bezoek het openluchtmuseum Lehde
Midden in het Spreewald ligt het kleine dorp Lehde.
In het openluchtmuseum ontdek je hoe mensen hier eeuwenlang leefden tussen het water. Oude boerderijen, schuren, werkplaatsen en traditionele tuinen laten zien hoe bijzonder deze regio eigenlijk is.
Een leuke aanvulling op de boottocht.
3. Wandel door de historische binnenstad van Cottbus
Cottbus is een verrassend leuke stad met kleurrijke gevels, gezellige pleinen en veel historische gebouwen.
Tijdens een wandeling kom je onder andere langs:
- Altmarkt
- oude stadsmuur
- Gerberhäuser
- Kunstmuseum
- Jugendstil Staatstheater
- futuristische universiteitsbibliotheek
Juist die mix van historische en moderne architectuur maakt Cottbus bijzonder.
Neem een kijkje in de oudste apotheek van Cottbus
Tijdens onze stadswandeling kregen we ook een rondleiding door de Brandenburgisches Apothekenmuseum, gevestigd in de oudste apotheek van Cottbus. Het museum zit in de historische Löwen-Apotheke aan de Altmarkt en laat zien hoe apothekers vroeger medicijnen maakten en verkochten.
Wat zie je hier?
- historische apothekerskasten
- oude medicijnpotten en instrumenten
- een kruidkamer en gifkamer
- een eeuwenoude medicijnkelder
Het was grappig om te zien hoe apotheken er vroeger uitzagen. Sommige potjes en instrumenten lijken zo uit een geschiedenisboek te komen en geven een leuk inkijkje in de medische wereld van vroeger.
Bewonder de futuristische universiteitsbibliotheek van Cottbus
Tussen alle historische gebouwen van Cottbus staat een opvallend modern bouwwerk: de universiteitsbibliotheek van de Brandenburgische Technische Universiteit (BTU). Het kleurrijke gebouw is een echte blikvanger en vormt een bijzonder contrast met de historische binnenstad.
Waarom een bezoek waard?
- Bijzondere, futuristische architectuur
- Een van de iconen van Cottbus
- Mooi uitzicht over de stad vanaf de bovenste verdieping
- Leuk voor liefhebbers van moderne architectuur
Tijdens ons bezoek konden we ook naar de bovenste verdieping. Vanaf hier heb je een prachtig uitzicht over Cottbus en zie je goed hoe oud en nieuw in deze stad samenkomen. Zelfs als je normaal geen bibliotheken bezoekt, is dit gebouw absoluut de moeite waard.
4. Bewonder de gigantische F60 bezoekersmijn
Dit was misschien wel de grootste verrassing van de reis.
De F60 Visitor Mine is één van de grootste bewegende machines die ooit gebouwd zijn.
Met een lengte van ruim 500 meter, een hoogte van 80 meter en een gewicht van 11.000 ton kreeg de machine niet voor niets de bijnaam:
De liggende Eiffeltoren van Lausitz.
Je kunt de gigantische constructie beklimmen en hebt boven een spectaculair uitzicht over het voormalige mijngebied.
Voor avonturiers is dit absoluut een aanrader.
5. Ontdek het Lausitzer Seenland
Misschien wel het mooiste voorbeeld van hoe Brandenburg zichzelf opnieuw heeft uitgevonden.
Waar vroeger gigantische bruinkoolmijnen lagen, ligt tegenwoordig een enorm recreatiegebied vol meren.
Tijdens de excursie bezochten we onder andere:
- Rostiger Nagel
- Sedlitzer See
- Floating Pier
- Ilse-Kanal
- Großräschener See
Het gebied leent zich perfect voor:
- fietsen
- wandelen
- suppen
- zwemmen
- varen
6. Proef lokale wijn bij Weinwobar
Dat Brandenburg ook wijn produceert had ik eerlijk gezegd niet verwacht.
Bij de familie-wijngaard Weinwobar worden duurzame PIWI-druiven verbouwd op de hellingen boven het Großräschener Meer.
Tijdens een wijnproeverij proef je hoe deze voormalige mijnstreek zich opnieuw heeft ontwikkeld.
7. Stap terug in de tijd in Eisenhüttenstadt
Een bezoek aan Eisenhüttenstadt voelt alsof je door een groot openluchtmuseum wandelt. Deze bijzondere stad werd in de jaren 50 volledig vanaf de tekentafel ontworpen als de ideale socialistische stad van de voormalige DDR. Tegenwoordig is het zelfs het grootste stedelijke monument van Europa.
De perfecte stad van de DDR
Bij de bouw van Eisenhüttenstadt draaide alles om het creëren van de perfecte woonstad. Volgens zestien stedenbouwkundige principes kreeg de stad:
- brede lanen en pleinen
- veel groen
- ruime appartementen
- scholen, winkels en culturele voorzieningen op loopafstand
- opvallende socialistische architectuur
Tijdens een wandeling voelt het alsof de tijd hier tientallen jaren heeft stilgestaan.
Tom Hanks zette de stad op de kaart
De stad kreeg de afgelopen jaren extra bekendheid doordat Tom Hanks hier meerdere keren verbleef tijdens de opnames van Cloud Atlas. Hij noemde Eisenhüttenstadt later een fascinerende plek. Sindsdien weten steeds meer reizigers, fotografen en liefhebbers van DDR-architectuur deze bijzondere stad te vinden.
8. Bezoek het barokke klooster van Neuzelle
Neuzelle behoort tot de mooiste kloostercomplexen van Duitsland.
Tijdens een rondleiding bewonder je:
- de indrukwekkende barokke kerk
- het kloostermuseum
- het beroemde Heavenly Theatre
- eeuwenoude kloostergangen
Neem ook zeker de tijd om door de prachtig aangelegde kloostertuinen te wandelen. Deze behoren tot de mooiste bezienswaardigheden van Neuzelle en vormen een oase van rust, met kleurrijke bloemen, symmetrische tuinen en fraaie doorkijkjes naar het historische klooster.
Een prachtige plek waar geschiedenis en architectuur samenkomen.
9. Proef bier én limonade bij de historische kloosterbrouwerij
Direct naast het klooster ligt de historische Neuzelle Kloosterbrouwerij. Tijdens een rondleiding ontdek je hoe hier al eeuwenlang bier wordt gebrouwen. Natuurlijk sluit je het bezoek af met een proeverij.
Wat moet je proeven?
- Kersenbier – een van de bekendste specialiteiten van de brouwerij.
- Ambachtelijke limonades – ook als je geen bier drinkt een aanrader.
Mijn favoriet? Zonder twijfel de rabarber-kersenlimonade. Lekker fris, fruitig en niet te zoet. Wat mij betreft zelfs nóg lekkerder dan een Dr Pepper!
Zo is een bezoek aan de brouwerij ook leuk als je liever alcoholvrij geniet.
10. Bezoek Schloss Branitz en het prachtige landschapspark
Net buiten Cottbus ligt Schloss Branitz, een van de mooiste kastelen van Brandenburg. Tijdens ons bezoek kregen we een rondleiding door zowel het historische kasteel als het uitgestrekte landschapspark. Beide maakten enorm veel indruk.
Waarom Schloss Branitz bezoeken?
Tijdens een rondleiding ontdek je:
- de stijlvolle historische vertrekken van het kasteel
- het leven van prins Hermann von Pückler-Muskau
- een van de mooiste landschapsparken van Duitsland
- romantische meren, bruggen en de beroemde piramides
Vooral het park vond ik een van de hoogtepunten van ons bezoek. De perfect aangelegde tuinen, eeuwenoude bomen en prachtige doorkijkjes maken dit een heerlijke plek om rustig rond te wandelen. Je merkt aan alles hoeveel aandacht er is besteed aan het ontwerp van het landschap.
Tip: Trek voldoende tijd uit voor zowel het kasteel als het park. Juist de combinatie van cultuur, geschiedenis en natuur maakt een bezoek aan Schloss Branitz zo bijzonder.
Waarom Brandenburg mij zo verraste
Ik had eerlijk gezegd nooit verwacht dat Brandenburg zo veelzijdig zou zijn.
Wat deze regio bijzonder maakt is niet alleen de natuur, maar vooral het verhaal erachter. Het is indrukwekkend om met eigen ogen te zien hoe voormalige industriegebieden zijn veranderd in recreatiegebieden waar mensen nu wandelen, varen, fietsen en genieten van de rust.
Daar tegenover staan historische steden, indrukwekkende DDR-geschiedenis, kastelen, kloosters en het unieke Spreewald.
Brandenburg voelt daardoor totaal anders dan de bekende Duitse vakantiebestemmingen. Juist als je Duitsland al goed denkt te kennen, is dit een regio die je blijft verrassen.
Overnachten en vervoer in Brandenburg
Tijdens onze reis verbleven we vier nachten in het Best Western Plus Parkhotel & Spa Cottbus. Dit comfortabele hotel ligt in een rustige, groene omgeving aan de rand van Cottbus en is een uitstekende uitvalsbasis om de regio te verkennen. Vanuit hier bereik je de meeste bezienswaardigheden binnen een uur rijden.
Met de auto door Brandenburg
De verschillende hoogtepunten ontdekten we met de auto (tijdens de persreis reisden we per touringcar). Dat is wat mij betreft de ideale manier om Brandenburg te verkennen.
Voordelen van een roadtrip door Brandenburg:
- Goede en rustige wegen
- Korte afstanden tussen de bezienswaardigheden
- Veel gratis of betaalbare parkeergelegenheid
- Je kunt eenvoudig meerdere regio’s combineren, zoals Cottbus, het Spreewald en het Lausitzer Seenland
Juist onderweg zie je hoe veelzijdig Brandenburg is. Je rijdt afwisselend langs bossen, meren, historische dorpjes en voormalige bruinkoolgebieden die zijn omgevormd tot moderne recreatiegebieden.
Waar eten in Brandenburg? Onze restauranttips
Tijdens onze rondreis door Brandenburg hebben we op verschillende sfeervolle locaties gegeten. Dit zijn onze aanraders.
- Restaurant Stadtwächter (Cottbus) – Sfeervol restaurant in de historische binnenstad, ideaal na een stadswandeling.
- Stadthafen Senftenberg – Lunch met uitzicht over de jachthaven van het Lausitzer Seenland.
- Haus Vier (Großräschen) – Modern restaurant aan de haven, perfect na een bezoek aan het merengebied.
- Gasthaus Oppott (Lübbenau) – Traditioneel restaurant in het Spreewald, bekend om de regionale keuken.
- Restaurant AKTIVIST (Eisenhüttenstadt) – Restaurant met een knipoog naar de DDR-geschiedenis van de stad.
- Spreewehrmühle (Cottbus) – Prachtig gelegen restaurant aan het water, net buiten het centrum.
- Waldhotel Cottbus – Rustig gelegen restaurant midden in het groen.
- Weinwobar (Großräschen) – Geen restaurant, maar wél een aanrader voor een wijnproeverij met lokale PIWI-wijnen en uitzicht over het meer.
Vegetarisch eten
Tijdens onze reis viel het op dat vrijwel alle restaurants ook goede vegetarische gerechten op de kaart hadden. Daardoor is Brandenburg ook een fijne bestemming als je, net als ik, vegetarisch eet.
Tip: Veel van deze restaurants liggen op de route tussen Cottbus, het Spreewald en het Lausitzer Seenland. Daardoor zijn ze eenvoudig te combineren tijdens een meerdaagse roadtrip door Brandenburg.
Praktische informatie
Waar ligt Brandenburg?
Brandenburg ligt rondom Berlijn, in het oosten van Duitsland.
Hoeveel dagen heb je nodig?
Ik raad minimaal 4 tot 5 dagen aan om de hoogtepunten van Cottbus, Spreewald en de Lausitzer Seenland te ontdekken.
Beste reistijd
Van mei tot en met september geniet je van de meeste zonuren en zijn boottochten, terrassen en watersporten volop mogelijk.
Lees ook:
